Müseddes Nazım Şekli ve Örneği

 

Müseddes, Divan Edebiyatı Bentlerle Yazılan Nazım Şekilleri içinde yer alır. Kelime olarak altılama, altılı gibi anlamlara gelir. Altı mısradan oluşan nazım şeklidir. Kafiye şeması; murabba, muhammes gibi nazım şekilleriyle benzerlik gösterir: aaaaaa, bbbbba, ccccca…

 

Şair Zihni’den bir müseddes örneği

 

MÜSEDDES

 

Fe‘ilâtün fe‘ilâtün fe‘ilâtün fe‘ilün

                        I

Dehre kim geldi hevesnâk ü peşîman gitdi

Bu rıbât-ı siteme olmada gazban gitdi

Kimi handan kimi giryan kimi nâlan gitdi

Kimisi gülşen-i ümmîde şitâban gitdi

Hep gelenler bu cihan mülküne hayran gitdi

Geşt-gîrân-ı felek bî-ser ü sâman gitdi

 

                        II

Çarh kim sâha-i îcâda nigehban geldi

Devrine dîde-güşâ bende-i ferman geldi

Ya‘ni ki ma‘rifet-i hâlıka burhan geldi

‘Azm edenler bu emel-hâneye bî-can geldi

Hep gelenler bu cihan mülküne hayran gitdi

Geşt-gîrân-ı felek bî-ser ü sâman gitdi

 

                        III

Sığmadı savlet ile Sâm ile Rüstem çarha

Bir zaman bend-i nitâk etmede muhkem çarha

Câmını şevk ile tutmak diledi Cem çarha

‘Âkıbet oldular anlar dahı mülzem çarha

Hep gelenler bu cihan mülküne hayran gitdi

20a      Geşt-gîrân-ı felek bî-ser ü sâman gitdi

 

                        IV

Genci renc-i ser-i bî-devletidir Kârûnuñ

Bâ‘is-i nikbetidir rûz-ı seher mel‘ûnuñ

Olmadı kimse rehâ-yâb-ı gamı gerdûnuñ

Mazhar-ı saltanatı oldu cünûn Mecnûnuñ

Hep gelenler bu cihan mülküne hayran gitdi

Geşt-gîrân-ı felek bî-ser ü sâman gitdi

 

                        V

Hikmeti vermedi bir dem eser Eflâtûna

Çâresâz olmadı hikmetle dil-i mahzûna

Bakdı mir‘at-ı Sikenderle nice hâmûna

Âhirü’l-emr esîr oldu o da gerdûna

Hep gelenler bu cihan mülküne hayran gitdi

Geşt-gîrân-ı felek bî-ser ü sâman gitdi

 

                        VI

Zerreden mihre iriş katreden iç deryâyı

Bulayım derseñ eger cezbe-i müstasfâyı

‘Arsa-yı lâ yı geçüp menzil idiñ illâyı

Seni dünyâ yimeden sen atagör dünyâyı

Hep gelenler bu cihan mülküne hayran gitdi

Geşt-gîrân-ı felek bî-ser ü sâman gitdi

 

                        VII

Sâlis-i ‘âlem iken Ademe bak etdi hebût

Etdi fermân-ı İlâhîde mürâ‘ât-ı şürût

Enbiyâ hâlini bu matlaba kılma mahlût

Her beliyyâtı peyem-berlerin oldu magbût

Hep gelenler bu cihan mülküne hayran gitdi

Geşt-gîrân-ı felek bî-ser ü sâman gitdi

 

                        VIII

‘Azm-i me’vâ-yı cinân eylemeğe yok a‘mâl

Nefs ü şeytâna esîr oldu bu kalb-i meyyâl

Kâsıd-ı ‘ömr-i giran-mâye eder isti‘câl

Ben fakat hayrete düşdüm deyü olma pâ-mâl

Hep gelenler bu cihan mülküne hayran gitdi

Geşt-gîrân-ı felek bî-ser ü sâman gitdi

 

                        IX

Güzer etmek bu yem-i hayreti müşkilterdir

Bilmem encâmımız ey dil ne yere müncerdir

‘Âlem-i kevn ü fesâdın işi şûr u şerdir

Zihnîyâ verd-i zebân et ki Hudâ reh-berdir

Hep gelenler bu cihan mülküne hayran gitdi

Geşt-gîrân-ı felek bî-ser ü sâman gitdi