İlginç Bir Mani Örneği

 Pencerenin önünde

Kitap almış okuyor

Varman gızlar çobana

Dilki gibi kokuyor


Şeftali koydum tasa tasa

Doldurdum basa basa

Gel yârim sarılalım

Sende para varısa


Ocak başında kaldım

Bir düşünceye daldım

Kapılar açıldıkça

Yârim geliyor sandım


Yaylanın olukları

Dolup boşalmasın mı

Benim yârim küçücük

Giyinip kuşanmasın mı


Bugün hava buzaruk

Başında telli saruk

Eğil bir yol öpeyim

Belki yolda susaruk


Duvara çaktım kazık

Kaynanam ölmüş yazık

Öldüğüne yanmıyom

Bir top kefene yazık


Dijital ortamlar, mânilerin icra biçimlerinde de farklılıklar ortaya çıkarmaktadır. Geleneksel olarak yüz yüze söylenen mâniler, dijitalleşme sayesinde sanal ortamlarda da icra edilmektedir. Örneğin, canlı yayın platformları aracılığıyla birbirine mâni söyleyen bireyler, izleyicilerle etkileşim kurarak geleneksel atışma kültürünü sürdürebilmektedir. Ayrıca, müzikal adaptasyonlar ve dijital remiksler sayesinde mânilerin modern türlerle sentezlendiği görülmektedir. Şiirde altı ayrı dörtlük yer almaktadır. Her biri 4+4 durakları olan 8’li hece ölçüsüyle yazılmıştır. Dörtlüklerin büyük çoğunluğunda aaba ya da abab uyak düzeni görülmektedir. Uyaklar genellikle tam ve yarım uyak niteliğindedir. Bazı dörtlüklerde özellikle yöresel söyleyişler ölçüde ufak tefek sapmalara neden olsa da söyleyişin doğallığı bu tip kusurları örtmektedir. Şiirde kullanılan bazı yinelemeler -tasa tasa, basa basa gibi- ahenk unsuru olarak kullanılmıştır. Ayrıca dörtlüklerin tamamında doğrudan, mecazsız, sade halk dili kullanılmıştır. Sözcüklerde yöresel ağız etkileri -buzaruk, saruk, susaruk- icranın yöresel kimliğini belirginleştirmektedir. Bu mânilerde içerik oldukça çeşitlidir. İlk dört mânide temalar aşk, sevgili, maddi beklenti şeklinde ortaya çıkarken beşinci mânide mizahi ve lirik bir tavır ve son mânide de nükteli bir hiciv söz konusudur. Atışma içermeyen bu mâniler sonuncu hariç sevgiliye olan duyguları anlatmaktadır. Sadece son mâni kayınvalideyi iğneleme amacıyla söylenmiştir. Ancak kayınvalideden karşılığı gelememiştir. Bu bakımdan mâni atma geleneğine uygun mâniler olsa da son mâninin temanın dışında kaldığı ve icrayla alakasız kaldığı söylenebilir.


Kaynak: 21. YÜZYILDA SÖZLÜ, YAZILI VE ELEKTRONİK KÜLTÜR ORTAMLARINDA HALK ŞİİRİ GELENEĞİ

HAZIRLAYAN Gülbahar ODABAŞI YILMAZ

İlginç Bir Mani Örneği

  Pencerenin önünde Kitap almış okuyor Varman gızlar çobana Dilki gibi kokuyor Şeftali koydum tasa tasa Doldurdum basa basa Gel yârim sarıla...