Türkolog etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster
Türkolog etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

James Redhouse (1811-1892) Redhouse Dictionary-Redhouse Sözlüğü


James Redhouse (1811-1892)

Hayatı ve Eğitimi
30 Aralık 1811 yılında Londra’da doğmuştur. Dil bilgini, mütercim, sözlük yazarıdır. Çocuk yaşta anne ve babasını kaybetmiştir. 1819'da Christ's Hospital adlı yardım ve eğitim kurumuna yerleştirilmiştir. Burada denizcilik, haritacılık, teknik resim, trigonometri gibi konularda öğrenim görmüştür. 1826’da disiplinsizlik nedeniyle okuldan çıkarılınca, Akdeniz’e açılan bir gemi ile İstanbul’a gelmiştir.

İstanbul’da Mühendishane-i Berri-i Hümayun'da teknik ressam olarak çalışmıştır. İstanbul'da kaldığı 8 yıllık sürede Türkçe, Arapça, Farsça ve Fransızca öğrenmiştir. Türk dilini en iyi bilen yabancıdır.

Görevleri
1826'da İstanbul'da Bahriye'de İngilizce muallimi idi. 1838'de sadrazam mütercimi oldu. 1840'tan sonra Hariciye Nezareti tercümanı olarak bütün dış temasların çevirisini yürüttü.

1853'de İngiltere'ye döndü, Dışişlerinde Doğu dilleri tercümanlığı yaptı. Londra’ya döndükten sonra, bir yandan Londra’da Osmanlı elçilerine çevirmenlik yaparken, diğer yandan Türkçe-Fransızca-İngilizce bir sözlük hazırlama girişiminde bulunmuş, ancak o sırada Bianchi’nin Türkçe-Fransızca sözlüğü yayınlaması üzerine kendi hazırladığı sözlüğü yayınlamaktan vazgeçmiştir.

1838’de tekrar Türkiye’ye gelen Redhouse, önce sadrazama, daha sonra da hariciye nâzırına tercüman tayin edilmiştir. Görevi, 1840’da Bahriye Nezareti'ne nakledilmiş, 1843’te İngiliz Sefarethanesi ile Osmanlı Devleti arasında irtibat tercümanı olmuş ve on yıl bu görevde kalmıştır.

Görevinin ilk yıllarını 1847’ye kadar Erzurum’da geçiren Redhouse, Osmanlı Devleti ile İran arasındaki barış görüşmelerine de katılmıştır. 1841’de Sultan Abdülmecid tarafından "Nişân-ı İftihar", 1847’de de İran Şahı tarafından "Arslan ve Güneş Nişânı" ile ödüllendirilmiştir. 1851’de Encümen-i Daniş Üyeliği'ne seçilmiştir. 1853’te, Londra’ya dönerek Dışişleri Bakanlığı’nda ve Kraliyet Asya Derneği’nde çalışmıştır.

1855’te, Kırım Savaşı sırasında Osmanlı Devleti’ne geri dönmüştür. İngiliz kara ve deniz birlikleri için Türkçe el kitabı niteliğinde olan "The Turkish Campaigner’s Vade-Mecum of Ottoman Colloguial Language" (Osmanlıca Konuşma Dili Cep Klavuzu) adlı küçük bir kitap hazırlamıştır. Redhouse, daha sonra İngilizce-Türkçe ve Türkçe-İngilizce küçük bir sözlük hazırlamış ve eser, tek cilt halinde 1856-1857’de yayınlanmıştır.

1860’da kurulan, mali bakımdan Amerikalı şahıs ve kuruluşlarca desteklenen bir komitenin isteği üzerine, 47.000 kelimeden oluşan İngilizce Türkçe Sözlük adlı sözlüğü hazırlamış ve sözlük 1862’de yayınlanmıştır. 4 Ocak 1892 tarihinde vefat etti.














Redhouse Sözlüğü
Osmanlıca’ya ait çok zor bulunabilen birçok yerel deyimi ifade etmesi ve tarihi tabirleri içermesi açısından değerlidir. Bu açıdan, uzun süre bu esere denk bir yapıt ortaya çıkarılamamıştır. Daha sonraları hazırlanan Şemseddin Sami’nin "Kâmûs-ı Türkî" si böyle bir niteliğe sahip olabilmiştir. Osmanlıcadan İngilizceye yapılan ilk ve kapsamlı sözlük 1856'da yayımlandı. Redhouse'un elyazması 12 cilttir ve British Museum'dadır. Arap harflerine göre alfabetik yaptığı bu sözlükte kelimelerin Arapça, Farsça, Türkçe oluşları gösterilmiştir. Latin harfleriyle okunuşları verilmiştir. Türü belirtilmiştir. Numaralarla anlam farkları ve deyimler İngilizce verilmektedir. İlk sözlüğü yazmıştır.

Eserleri
Grammaire raisonne de la langue ottomane
Turkish vade mecum
A simplified grammer of the ottoman-turkish 
Müntehabatı lügatı osmaniye
A turkish and english lexicon shewing the english significations of the turkish terms
The mesnevi
A vindication of the ottoman sultans title of caliph
A vindication of the ottoman sultans title of caliph
Kitabı maanii lehçe li james redhouse el İngilizi

Kaynak: egitim.erciyes.edu.tr/~arak/2.IngilizceOgreniyorum.com/.../070_JamesRedhouse.ppt

Uygurca CHEN Zongzhen'i kaybetti




Çin Sosyal Bilimler Akademisi Üyesi Prof. Dr. CHEN Zongzhen (1928-2018) aramızdan ayrıldı.
CHEN Zongzhen, 5 Nisan 1928’de Çin’in Jiangsu Eyaleti'ne bağlı Nanjing şehrinde doğdu. Pekin’de tedavi gördüğü hastanede 13 Şubat 2018 günü 90 yaşında vefat etti. Ölümü Uygurca ve Sarı Uygurca araştırmaları alanında yeri doldurulamayacak boşluk bırakmıştır.
Kısaca hayat hikâyesi:
1949 öncesi Nanjing şehrinin Guangxi ve Guilin ilçelerinde ilkokul ve ortaokulu okudu;
Haziran 1950 – Eylül 1950: Chongqing şehrindeki Kuzeybatı Halk Kütüphanesinde çalıştı;
Ekim 1950 – Şubat 1951: Chongqing Üniversitesi İktisat Bölümünde okudu;
Mart 1951—Eylül 1952: Pekin Üniversitesi Doğu Dilleri Bölümü Uygur Dili Dalında öğrenim gördü;
Eylül 1952 – Ekim 1955: Pekin Merkezî Milletler Enstitüsü Edebiyat Bölümü Uygur Dili Dalında öğrenim gördü ve mezun oldu;
Kasım 1955 – Aralık 1956: Pekin’deki Çin Bilimler Akademisi Dil Enstitüsünde araştırmacı-stajyer olarak çalıştı;
Ocak 1956 – Nisan 1961: Ürümçi’de Xinjiang Uygur Özerk Bölgesi Yazı Reformu Komisyonunda ve Ulusal Dil Çalışmaları Komitesinde çalıştı;
Mayıs 1979 – Aralık 1988: Pekin’de Çin Sosyal Bilimler Akademisi Milletler Enstitüsünde araştırmacı olarak çalıştı;
Ocak 1989: Emekliliğe ayrıldı.
1955’ten itibaren Çağdaş Uygur lehçeleri üzerine, yazı reformu çalışmaları, eski ve çağdaş Türk dilleri ile yazma eserler üzerinde çalıştı. Çalışmaları özellikle Çağdaş Uygur dili ve Sarı Uygurca üzerine yoğunlaştı. Önemli eserlerinden bazıları: Ana Hatlarıyla Batı Yugurca (Sarı Uygurca) (1985, LEİ Xuanchun ile ortak çalışma); Ana Hatlarıyla Tatarca (1986, Yiliqian ile ortak çalışma); Çin’deki Türk Dillerinin Söz Varlığı (1990, toplu çalışma); Batı Yugurca (Sarı Uygurca) Araştırmaları (2004). Bunların dışında tarihî ve çağdaş Türk dilleri ile kültürleri üzerine onlarca yazısı bulunmaktadır.
CHEN Zongchen, Çin Sosyal Bilimler Akademisi, Etnoloji ve Antropoloji Enstitüsü araştırmacısı; İç Moğolistan Üniversitesinde yarı zamanlı profesör; Çin Merkezî Milletler Üniversitesinde davetli araştırmacı ve misafir profesör idi.
Kendisi, Çin Eski Türkçe Araştırmaları Derneği Başkan Yardımcısı, Çin Çağdaş Uygurların Tarih ve Kültürünü Araştırma Derneği yöneticisiydi.
Haber kaynağı: Prof. Dr. YANG Fuxue (Çeviren: Zemire GULCALI)
(Fotoğraf, vefatından kısa süre önce Ocak 2018’de hastanede Sarı Uygurlar tarafından kendisine hediye takdim edilirken çekilmiştir.) Kaynak: TDK

Âşık Ruhsatî Koşmasında İsim ve Sıfat Tamlamaları Tahlili

Sıfat Tamlaması deli gönül Tamlayan: deli (Niteleme Sıfatı) Tamlanan: gönül (İsim) ...