Hüdayinabit 2 (Psikomotor Edebiyat, Otobediyat, Hodbehod)

2. Gün

 

Yazma

Konuşma

Okuma

Dinleme/izleme

Perşembe

Cümle ve ilgili kavramlar deftere yazılacak ve fotoğrafı grubu atılacak.

1. Her öğrenci cümlelerin ve ilgili kavramların ses kaydını gruba atacak.

2. Ece Ayhan-Mor Külhani şiirinin ses kaydı atılacak.

Aşağıda verilen metin ve şiirler okunacak. (Kayıkçı Kul Mustafa-Genç Osman, Erzurumlu Hüseyin Sümmanî-Ervah-ı Ezel).

Eşleşen öğrencilerden biri cümleyi okuyacak, diğeri gözleri kapalı kavramları ezbere söyleyecek. Her iki öğrenci de yapacak.

Memleket sevdalısı, serbest tarzda saf şiirler yazan Cahit Sıtkı Tarancı'nın "Desem ki" kendi sesinden dinlenecek.



Ahmet Paşa, Şeyhi, Necati Bey, Ahmed-i Dai, Süleyman Çelebi, Ali Şir Nevai, Hamdullah Hamdi gibi 15. yüzyıl şairleri, Doğu Roma’nın yıkılışını görmüş olabilir ama 16. yüzyılın koçaklama üstadı Bolulu Köroğlu şiirlerini görememiştir.

             

Evliya Çelebi-çöğür şairi, Aşık Ömer-Şairname

İyi yürekli bir şehzadenin, bütün canlılara yardım etmek ve canlıların birbirlerini öldürmelerine engel olmak üzere çok değerli bir mücevheri ele geçirmek için çıktığı yolculuk masalı

İyi Düşünceli Şehzade ile Kötü Düşünceli Şehzade, Çintemani

Akıl yoluyla kurulmuş sistemler ve düşünce biçimleriyle, bilinçaltının ortaya çıkması mümkün değildir.

Sürrealizm

Girişte mevcut oyunun adı, bitişte gelecek oyunun adının verildiği tiyatroya, orta oyunu denir.

Kol, meydan, zuhûrî

Şiirlerin ritmik ve hızlı şekilde okunduğu aşıklık kolu.

Sümmanî Ağzı

Kavuklu ve Pişekar, tekerlemenin söylendiği muhavere/konuşma bölümünde birbirlerini yanlış anlar.

Arzbar

Dar Zamanlar Üçlemesi, Türkiye’nin yakın tarihine aydının ve kadının gözünden bakan modernist yazar Adalet Ağaoğlu’nun romanlarıdır.

Ölmeye Yatmak (1973), Bir Düğün Gecesi (1979) ve Hayır (1987)

Toplumcu gerçekçi bakış açısıyla yazılan ve “Tütün Zamanı” üçlemesi, gücün etkili olduğu bir hayat içinde yaşam kavgası veren insanların acısını anlatır.  

Zeliş (1971), Yağmurlar ve Topraklar (1973) ve Acı Tütün (1974), Toplumcu Gerçekçi, Köy romanı

17. yüzyıl halk şairi Kayıkçı Kul Mustafa’nın duygusal koçaklaması, yapay destandır.

Genç Osman Destanı

Beş mesnevisi olan şairlere hamse sahibi şair denir.

Ali Şir Nevai, Taşlıcalı Yahya, Nevizade Atayi, Hamdullah Hamdi



Ece Ayhan-Mor Külhani

MOR KÜLHANİ

1.Şiirimiz karadır abiler

Kendi kendine çalan bir davul zurna
Sesini duyunca kendi kendine güreşmeye başlayan
Taşınır mal helalarında kara kamunun
Şeye dar pantolonlu kostak delikanlıların şiiridir

Aşk örgütlenmektir bir düşünün abiler

2.Şiirimiz her işi yapar abiler

Valde Atik’te Eski Şair Çıkmazı’nda oturur
Saçları bir sözle örülür bir sözle çözülür
Kötü caddeye düşmüş bir tazenin yakın mezarlıkta
Saatlerini çıkarmış yedi dala gerilmesinin şiiridir

Dirim kısa ölüm uzundur cehennette herhal abiler

3.Şiirimiz gül kurutur abiler

Dönüşmeye başlamış Beşiktaşlı kuşçu bir babanın
Taşınmaz kum taşır mavnalarla Karabiga’ya kaçan
Gamze şeyli pek hoş benli son oğlunu
Suriye hamamında sabuna boğmasının şiiridir

Oğullar oğulluktan sessizce çekilmesini bilmelidir abiler

(Ece Ayhan)


Erzurumlu Hüseyin Sümmanî-Ervah-ı Ezel

Koşma

Ervâh-ı ezelde levh ü kalemde

Bu benim bahtımı kara yazdılar

Gönül perişandır devr-i âlemde

Bir günümü yüz bin zâre yazdılar

 

Bulmadık şâdlığın irâdesini

Çekerim bu gamın ziyâdesini

Herkes dosta verdi ifâdesini

Bizimkini rûzigâra yazdılar

 

Aşk benimle eyler dâim kalmakâl

Dahi sabretmeye kalmadı mecâl

Derdim taksimdâra kıldım arzuhâl

Dedi neynim bahtın kara yazdılar

 

Gönlüm gülşeninde hâr oldu diye

Hasretlik cismimde var oldu diye

Sevdiğim sevdiğim pîr oldu diye

Erbâb-ı garazlar yâre yazdılar

 

Ne var bu sevdânın nihâyetinde

Gönül gezer yârin vilâyetinde

Herkes diyârında muhabbetinde

Bilmem bizi ne civâra yazdılar

 

Döner mi kavlinden sıdk-ı sadıklar

Dostunan dost oldu bağrı yanıklar

Aşk kaydına geçti bunca âşıklar

Sümmânî’yi bir kenâra yazdılar

 Erkal, Abdulkadir (2012). Aşık Sümmani Divanı. Ankara: Birleşik Dağıtım Yay., 288.


Kayıkçı Kul Mustafa-Genç Osman

Destan

İptida Bağdat'a sefer olanda

Atladı hendeği geçti Genç Osman

Vuruldu sancaktar kaptı sancağı

İletti bedene dikti Genç Osman

 

Eğerleyin kıratımın ikisin

Fethedeyim düşmanların hepisin

Sabah namazında Bağdat kapısın

Allah Allah deyip açtı Genç Osman

 

Sultan Murad eydür gelsin göreyin

Nice kahramandır ben de bileyim

Vezirlik isterse üç tuğ vereyim

Kılıcından al kan saçtı Genç Osman

 

Kul Mustafa karakolda gezerken

Gülle kurşun yağmur gibi yağarken

Yıkılası Bağdat seni döğerken

Şehitlere serdar oldu Genç Osman

 Boratav, Pertev Naili (2000a). İzahlı Halk Şiiri Antolojisi. İstanbul: Tarih Vakfı Yay. 105.





Başkanlık Sırası

1.

Tarık

2.

Görkem

3.

Elif

4.

Sude

5.

Ceren

6.

Abdullah

7.

Zehra

8.

Efe




Günlere Göre Eşleştirme Kurası

 

Hüdayinabit

 

 

Çarşamba

 

 

 

 

Elif

vs

Tarık

 

Ceren

vs

Zehra

 

Görkem

vs

Sude

 

Efe

vs

Abdullah

Perşembe

 

 

 

 

Tarık

vs

Abdullah

 

Sude

vs

Efe

 

Zehra

vs

Görkem

 

Elif

vs

Ceren

Cuma

 

 

 

 

Ceren

vs

Tarık

 

Görkem

vs

Elif

 

Efe

vs

Zehra

 

Abdullah

vs

Sude

Cumartesi

 

 

 

 

Tarık

vs

Sude

 

Zehra

vs

Abdullah

 

Elif

vs

Efe

 

Ceren

vs

Görkem

Pazar

 

 

 

 

Görkem

vs

Tarık

 

Efe

vs

Ceren

 

Abdullah

vs

Elif

 

Sude

vs

Zehra

Pazartesi

 

 

 

 

Tarık

vs

Zehra

 

Elif

vs

Sude

 

Ceren

vs

Abdullah

 

Görkem

vs

Efe

Salı

 

 

 

 

Efe

vs

Tarık

 

Abdullah

vs

Görkem

 

Sude

vs

Ceren

 

Zehra

vs

Elif



Üyelerin Rapor Cümleleri ve Görevleri

İnternet kapalı konumda bütün görevleri peş peşe Hüdayinabit'e atmak.

Yazma ödevini yaptım ve fotoğrafı gruba attım.

Cümle ve kavramların ses kaydını gruba attım.

Metin ve şiiri okudum.

Arkadaşım .... cümlelerle ilgili kavramları eksik/tam verdi.

Dinleme görevini tamamladım.


Başkanın Görevi ve Rapor Cümleleri

23.59'da bütün grup üyelerinin görevlerini yapıp yapmadığını denetlemek.

Grubu denetledim. Herkes görevini eksiksiz yapmış.

Grubu denetledim. ... adlı üye/üyeler cezaya kaldı ve danışmana ilettim.

Hüdayinabit 1 (Psikomotor Edebiyat, Otobediyat, Hodbehod)

 1. Gün

 

Yazma

Konuşma

Okuma

Dinleme

Çarşamba

Cümle ve ilgili kavramlar deftere yazılacak ve fotoğrafı grubu atılacak.

Her öğrenci cümlelerin ve ilgili kavramların ses kaydını gruba atacak.

Aşağıda verilen metin ve şiir okunacak (İkinci Yeni, Ece Ayhan, Mor Külhani).

Eşleşen öğrencilerden biri cümleyi okuyacak, diğeri gözleri kapalı kavramları ezbere söyleyecek. Her iki öğrenci de yapacak.

Sümmanî'nin Ervah-ı Ezel şiirinin Abdal yorumu dinlenecek.




Cümle

İlgili Kavramlar

Kalyanamkara ve Papamkara, Budist Uygurların masallarıdır.

Edgü Ögli Tigin ile Ayıg Ögli Tigin

Kutadgu Bilig, nasihat için beyit ve dörtlüklerle yazılmış geçiş dönemi eseridir.

 

Alegorik Mesnevi

“Senin için gök kubbeyi yerlere çalarım, yâr” mısrasında abartma vardır.

Mübalağa

İnsanlığın akılla yarattığı travma ve güvensizlik hislerine 20. yüzyılın sanatının cevabı; sürreal biçim, imge, dil ve çıkarsız düşüncedir.

 

Aragon, Breton, Orhan Veli, İkinci Yeni

Zurnacı; Pişekar ve Kavuklu havasını giriş diğer adıyla mukaddime bölümünde çalar.

Orta Oyunu

Yakup Kadri, Nur Baba ve Ziba Hanım karakterleriyle tekkelerdeki yozlaşmayı anlatır.

Milli Edebiyat, realizm

Çîn-i zülfün müşke benzetdüm hatasın bilmedüm
K’ey perişan söyledüm bu yüz karasın bilmedüm
(Ahmed Paşa)

(Saçının kıvrımını miske benzettim, hatasını bilmedim. Ki çok karmakarışık söz söyledim, bu yüz karasını bilmedim.)

 

Nida, K’ey, Ahmedâ, Fuzulîyâ

Şinasi, Tercüman-ı Ahval’i 1860'ta Agah Efendi, 1862 ise Tasvir-i Efkar’ı yalnız çıkardı. Dadaloğlu, Dertli, Erzurumlu Emrah, Gedaî, , Ruhsatî, Seyrânî, Sümmanî, Çıldırlı Aşık Şenlik ve Bayburtlu Zihnî çağdaş olan Erzurumlu Hüseyin Sümmani ise bu 1861’de doğdu.

Sümmanî ve Gülperi, Ruhsati, Erzurumlu Emrah, Dertli ve Sümmani kolları

Kırk Yıl’daki anılarında Servetifünun’un ağır dilini, ilkel bir kavmin lisanını benzeten HZU; Saray ve Ötesi, Bir Acı Hikaye’de de bu anılarını  yazmaya devam etmiştir.

 

Servetifünun, salon edebiyatı, real ve naturalist,

Sait Faik, Cevat Şakir ve Mahmut Yesari gibi Erken Cumhuriyet Dönemi hikayecisi MŞE, durum hikayesinin güçlü bir gözlemcisi ve güldürücüsü olsa da Ayaşlı ve Kiracıları romanı da meşhurdur.

 

Ayaşlı İbrahim, 9 odalı apartman, 1930, Ankara


Metin ve Şiir

İkinci Yeniciler:

Aklın mantıksal işleyişine sırt çevirip gerçeküstücülüğü benimseyen, anlama değil imgeye önem veren, Birinci Yeni’nin (Garip) aksine konuşma diline ve halk kültürüne (Folklor şiire düşman) uzak, anlamı karartan ve gizleyen, sözcüklerin çağrışımlarıyla güvenen, akıl-ahlak-yasaların sınırlarına karşı çıkan, biçimin içerikten daha çok önem veren, yoruma açık ve elitlere yönelik şiir yazan İkinci Yeni şairleri: Edip Cansever, İlhan Berk, Cemal  Süreya, Turgut Uyar, Sezai Karakoç, Ülkü Tamer ve Ece Ayhan

 

Ece Ayhan (1931-2002): 

İkinci Yeni’nin en kapalı, sürrealist teknikleri en korkusuzca uygulayan, dil ve anlatım açısından en uçtaki ismi Ece Ayhan’dır. Edebiyatımızda ‘’Sivil şiir’’ kavramını ortaya attığı için kendisine Sivil şair yakıştırması yapılmıştır. Cehennet, aparthan gibi kendine özgü sözcükler üretmiştir. Şiirlerini ‘’Yort Savul’’ adlı eserinde bir araya getirmiştir.

Şiir kitapları ve şiirleri: Kınar Hanımın Denizleri, Bakışsız Bir Kedi (Kara, Ortadokslular, Yurt Savrul, Zambaklı Padişah, Kolsuz Bir Hattat…)



MOR KÜLHANİ

1.Şiirimiz karadır abiler

Kendi kendine çalan bir davul zurna
Sesini duyunca kendi kendine güreşmeye başlayan
Taşınır mal helalarında kara kamunun
Şeye dar pantolonlu kostak delikanlıların şiiridir

Aşk örgütlenmektir bir düşünün abiler

2.Şiirimiz her işi yapar abiler

Valde Atik’te Eski Şair Çıkmazı’nda oturur
Saçları bir sözle örülür bir sözle çözülür
Kötü caddeye düşmüş bir tazenin yakın mezarlıkta
Saatlerini çıkarmış yedi dala gerilmesinin şiiridir

Dirim kısa ölüm uzundur cehennette herhal abiler

3.Şiirimiz gül kurutur abiler

Dönüşmeye başlamış Beşiktaşlı kuşçu bir babanın
Taşınmaz kum taşır mavnalarla Karabiga’ya kaçan
Gamze şeyli pek hoş benli son oğlunu
Suriye hamamında sabuna boğmasının şiiridir

Oğullar oğulluktan sessizce çekilmesini bilmelidir abiler

(Ece Ayhan)


Başkanlık Sırası

1.

Tarık

2.

Görkem

3.

Elif

4.

Sude

5.

Ceren

6.

Abdullah

7.

Zehra

8.

Efe




Günlere Göre Eşleştirme Kurası

 

Hüdayinabit

 

 

Çarşamba

 

 

 

 

Elif

vs

Tarık

 

Ceren

vs

Zehra

 

Görkem

vs

Sude

 

Efe

vs

Abdullah

Perşembe

 

 

 

 

Tarık

vs

Abdullah

 

Sude

vs

Efe

 

Zehra

vs

Görkem

 

Elif

vs

Ceren

Cuma

 

 

 

 

Ceren

vs

Tarık

 

Görkem

vs

Elif

 

Efe

vs

Zehra

 

Abdullah

vs

Sude

Cumartesi

 

 

 

 

Tarık

vs

Sude

 

Zehra

vs

Abdullah

 

Elif

vs

Efe

 

Ceren

vs

Görkem

Pazar

 

 

 

 

Görkem

vs

Tarık

 

Efe

vs

Ceren

 

Abdullah

vs

Elif

 

Sude

vs

Zehra

Pazartesi

 

 

 

 

Tarık

vs

Zehra

 

Elif

vs

Sude

 

Ceren

vs

Abdullah

 

Görkem

vs

Efe

Salı

 

 

 

 

Efe

vs

Tarık

 

Abdullah

vs

Görkem

 

Sude

vs

Ceren

 

Zehra

vs

Elif



Üyelerin Rapor Cümleleri ve Görevleri

İnternet kapalı konumda bütün görevleri peş peşe Hüdayinabit'e atmak.

Yazma ödevini yaptım ve fotoğrafı gruba attım.

Cümle ve kavramların ses kaydını gruba attım.

Metin ve şiiri okudum.

Arkadaşım .... cümlelerle ilgili kavramları eksik/tam verdi.

Dinleme görevini tamamladım.


Başkanın Görevi ve Rapor Cümleleri

23.59'da bütün grup üyelerinin görevlerini yapıp yapmadığını denetlemek.

Grubu denetledim. Herkes görevini eksiksiz yapmış.

Grubu denetledim. ... adlı üye/üyeler cezaya kaldı ve danışmana ilettim.



Âşık Ruhsatî Koşmasında İsim ve Sıfat Tamlamaları Tahlili

Sıfat Tamlaması deli gönül Tamlayan: deli (Niteleme Sıfatı) Tamlanan: gönül (İsim) ...